Kransslagaderlijden

De kransslagaders of ‘coronaire arteries’ zijn de slagaders die de hartspier zelf bevloeien van zuurstofrijk bloed (zie 'werking van het hart'). Hier kunnen, net zoals in andere slagaders van het lichaam, ophopingen van cholesterol en verkalkingen optreden, die het bloedvat langzaam gaan vernauwen of zelfs doen 'dichtgroeien'. Dit noemt men aderverkalking of ‘arterosclerose’ en is in onze Westerse wereld de hoofdoorzaak van ziekte en overlijden. Het is een progressieve ziekte, wat wilt zeggen dat het niet van de ene dag op andere ontstaat maar dat het geleidelijk aan optreedt (over tientallen jaren).

 

LR - shutterstock_263823956(2) Figuur 1: Evolutie van atherosclerose in een bloedvat

 

 

Deze vernauwingen veroorzaken uiteindelijk een zuurstoftekort in de hartspier. Bij een matige vernauwing ontstaat er alleen een zuurstofgebrek bij een zware inspanning. Bij een ernstige vernauwing of een volledig dichtgegroeid bloedvat kan dit zelfs bij een lichte inspanning of in rust ontstaan.

 

Naargelang de ernst van het kransslagaderlijden maken we een onderscheid tussen angina pectoris en een hartinfarct. Indien de vernauwing onbehandeld blijft of als men aanvankelijk geen klachten heeft, kan angina pectoris evolueren naar een hartinfarct.

 

 

Angina pectoris


LR - shutterstock_324166238Figuur 2: Angina pectorisDe term 'angina pectoris' beschrijft een drukkend pijngevoel op de borststreek, veroorzaakt door een zuurstofnood van de hartspier. We kunnen een onderscheid maken tussen stabiele en onstabiele angina pectoris. Bij stabiele angina pectoris zijn de klachten vaak een reactie op een lichamelijke inspanning, hevige emoties of een te zware maaltijd. Ze treden nooit in rust op. Na enkele minuten is de aanval meestal voorbij. Bij onstabiele angina pectoris hebben de klachten geen directe aanleiding. De pijn gaat ook niet over zonder medische hulp. Wanneer de klachten niet overgaan, is er kans op een hartinfarct.

 

Hartinfarct


Bij een ernstige vernauwing krijgt een gedeelte van het hart onvoldoende zuurstof en energie en beginnen de hartcellen stillaan af te sterven. Dit noemt men een hartinfarct. Dit proces van afsterven duurt maximaal 12 tot 24 uur. Als men geen interventie doet om het bloedvat terug te openen, zullen op termijn alle hartcellen in het bedreigde gebied afsterven en vervangen worden door litteken. 

LR - shutterstock_89144566(2) Figuur 3: Vernauwing van een kransslagader

 

 

De schade is onomkeerbaar en resulteert uiteindelijk in een verminderde hartfunctie (en mogelijks hartfalen). Hoe groter het gebied dat afgesloten wordt van zuurstof, hoe sterker de functie van de hartspier vermindert. Dit kan levensbedreigende vormen aannemen. De grootte van het hartinfarct of hoeveel hartspiercellen afsterven, hangt natuurlijk af van de plaats van de verstopping. Als de verstopping optreedt op een uiteinde van een kleine kransslagader, zal de schade eerder beperkt blijven in vergelijking met een vernauwing bij een grotere kransslagader. 

 

 

Symptomen


De symptomen kunnen verschillen van persoon tot persoon. Jammer genoeg kan het ook voorkomen dat men helemaal niets voelt, zodat men ook niet tijdig hulp kan zoeken.

  • Drukkende, toesnoerende pijn op de borst
  • De pijn kan uitstralen naar de linkerarm, de rug, de schouders of de kaken
  • Kortademigheid
  • Verminderd inspanningsvermogen
  • Hevige transpiratie, misselijkheid, braken en maagpijn
  • Hartkloppingen
  • Extreme vermoeidheid
  • Bewustzijnsverlies

 

 

Oorzaken


  • Hoge bloeddruk
  • Hoog cholesterolgehalte
  • Roken
  • Te weinig beweging
  • Obesitas
  • Teveel stress
  • Familiale voorbeschiktheid
  • Diabetes mellitus

 

 

Diagnose


Om tot een juiste diagnose te komen, kunnen een paar onderzoeken uitgevoerd worden om te bevestigen dat er een vernauwing van de kransslagaders aanwezig is.

 

 

Behandeling


Er zijn verschillende behandelmogelijkheden die uw cardioloog kan voorstellen. Het kan zelfs zijn dat hij u enkel tips zal geven voor het aanpakken van uw levensstijl als de vernauwing (nog) niet ernstig genoeg is. Mogelijke behandelingen zijn:

 

 

Wat te doen bij klachten?


Indien u één of meerdere van de bovenstaande klachten ervaart in rust (langer dan vijf minuten):

  • Blijf kalm
  • Ga rustig zitten of liggen
  • Bel direct (of laat bellen) de ambulancedienst of de huisarts. De zorgverleners van de ambulancedienst kunnen onmiddellijk de juiste hulp verlenen
  • Ga niet met eigen vervoer naar het ziekenhuis
  • Een snelle opname in het ziekenhuis is belangrijk, omdat de behandeling dan eerder start en de kans op herstel groter is

 

Heb je (slechts beperkt) last van één van de bovenstaande klachten en je weet niet waar het vandaan komt: raadpleeg steeds een arts!