Wat is een pacemaker?

Een pacemaker wordt geïmplanteerd bij patiënten met bradycardie waarbij het ritme dreigt te traag te worden om voldoende bloed rond te pompen naar het lichaam. Het is een klein schijfvormig metalen toestelletje van ongeveer 5cm x 4cm x 0.5cm. Daaraan vastgekoppeld zitten één of twee lange draden, de pacemakerelektroden. Een batterij zorgt ervoor dat de pacemaker jarenlang een elektrische impuls kan afgeven. Een pacemaker is dus een apparaatje dat het werk van de sinusknoop en/of de AV-knoop overneemt, waardoor het hart weer in het normale tempo en ritme gaat pompen. Wanneer dat nodig is, geeft een pacemaker een klein stroomstootje af doorheen de pacemakerelektroden, waardoor de hartspier samentrekt.

 

Een pacemaker heeft twee functies:

  • Detectiefunctie: De pacemaker “voelt” wanneer hij nodig is en wanneer niet. Sommige mensen hebben maar af en toe de pacemaker nodig.
  • Stimulatiefunctie: De pacemaker voelt dan zelf wanneer hij aan het werk moet. De pacemaker geeft elektrische impulsen af, die de hartpomp op gang houden.

 

 

shutterstock_519616348 Pacemaker met 2 electroden

 

Keuze van de pacemaker

Met behulp van verschillende onderzoeken (rust-ECG, fietsproef, 24 of 48-uurs ECG-registratie) wordt vastgesteld of je een pacemaker nodig hebt, en welk type.

 

  • Eénkamer-pacemaker (VVI): Er is één pacemakerelektrode aan de pacemaker gekoppeld die de rechterkamer stimuleert. De elektrode maakt op het uiteinde contact met de voorwand van de rechterkamer. Deze pacemaker doet vooral dienst bij mensen die voorkamerfibrillatie hebben.

 

  • Tweekamer-pacemaker (DDD): Dit type heeft twee elektroden. Eén elektrode in de rechtervoorkamer en één elektrode in de rechterkamer. Deze pacemakers worden gebruikt bij mensen bij wie de elektrische impuls niet meer van de voorkamers naar de kamers kan worden doorgegeven, of bij wie de sinusknoop niet goed meer werkt.

 

  • Biventriculaire pacemaker: Naast de twee elektroden die hierboven vermeld worden, is er nog een derde elektrode in de afvoerader van het hart, die naar de linkerzijde loopt om de linkerkamer te stimuleren. Dit type pacemaker wordt geïmplanteerd bij sommige mensen met hartfalen. Bij een bepaald type van hartfalen trekken de linker- en rechterhartkamer niet meer synchroon samen, zodat de pompwerking van het hart verslechtert. Een biventriculaire pacemaker geeft gelijktijdig een prikkel af aan de linker- en rechterkamer, zodat deze weer synchroon samentrekken, en de pompfunctie van het hart verbetert. Een biventriculaire pacemaker wordt ook wel een CRT-P genoemd (Cardiale Resynchronisatie Therapie).

 

  • Micra- pacemaker: De micra- pacemaker is een mini pacemaker die, in tegenstelling tot een traditionele pacemaker, geen draden heeft. Het toestel heeft ongeveer de grootte van een grote vitaminepil. Het toestel wordt via een bloedvat in de lies rechtstreeks in de rechter hartkamer geplaatst. De micra- pacemaker blijft ter plaatse zitten met haakjes die zich vasthechten aan de binnenwand van het hart. Je hebt geen zichtbaar litteken of verdikking op je borst. De micra-pacemaker meet je hartactiviteit en verhoogt je hartslag door middel van een elektrische prikkel wanneer dit nodig is. Net zoals bij een traditionele pacemaker heeft een micra-pacemaker  een batterij. De levensduur van de batterij is afhankelijk van het aantal elektrische prikkels dat het toestel moet afgeven. Gemiddeld gaat de batterij tussen de 8 en 13 jaar mee. De cardioloog zal beslissen of je in aanmerking komt voor dit type pacemaker.

 

PM Typen pacemaker

 

Wanneer er achter de code VVI of DDD een R staat, geeft dit aan dat het om een Rate Response Pacemaker gaat; dus een VVIR of een DDDR. Deze instelling wordt bij lichamelijk actieve mensen geprogrammeerd. Een ingebouwd voelsysteem (sensoren) houdt bij hoeveel inspanning het lichaam verricht en past het hartritme daaraan aan. Is dat veel, dan reageert de pacemaker daarop door sneller elektrische impulsen af te geven. In rust werkt de pacemaker langzaam.

 

Je kan hier meer over lezen op de volgende bijhorende pagina's: